#عمادالدین باقی
📜سرمقاله روزنامه سازندگی شماره ۲۰۴۸ چهارشنبه ۵ شهریور ۱۴۰۴
✍️ میخواهم در مورد سالها تلاش برای تغییر نام یک خیابان در آلمان بنویسم اما مطمئناً بیدرنگ برخی خواهند گفت اینها چه ربطی به آب و برق و معیشت مردم دارد؟ در اینکه معیشت و آب و برق مردم اولویت اول و بی کفایتی مدیران و مسئولان قبلی و اکنون ملامت کردنی است، تردیدی نیست اما آیا به این عنوان باید هر بحث دیگری را تعطیل کرد؟ نتیجه چنان منطق نادرست و عوام فریبانه ای، این خواهد بود که باید بسیاری از کارها و مشاغل در کشور تعطیل شود و همه کلاسهای مدارس و دانشگاهها را هم باید تعطیل کنند چون بسیاری از درسهای آنها هیچ ربطی به آب و برق و معیشت مردم ندارد. اما دو نکته ربط دارد یکی اینکه نشان میدهد در جامعه توسعه یافته هم گاهی برای تغییرات جزئی تلاشهای طولانی لازم است. دوم اینکه برای عدهای در ایران، کشورهای اروپایی قطب نمای تغییرات مطلوب هستند و لازم است واقعیت این قطبنما و الگوی هدف را بهتر بشناسیم. سالها بود غرب را مهد ارزشهای حقوق بشر و دموکراسی میدانستیم و دو سال نسل کشی در غزه روی دیگر سکه را نشان داد و معلوم شد ارزشهای حقوق بشر و دموکراسی در میان اندیشمندان و نظریه پردازان غربی جریان داشت نه در دولتها و دولتها به سادگی این ارزشها را به پای قصابیهای صهیونیسم حراج کردند و این ارزشها برایشان ارزش ابزاری داشته است نه ارزش ذاتی.
به ندرت پیدا می شوند اشخاصی مانند جیانی اینفانتینو، رئیس فیفا ( همان که کاپ جام جهانی را به ترامپ داد) که آخیرا در اعتراض به جنایات رژیم صهیونیستی در منطقه گفت: ما اروپاییها قاتل مردمان جهان هستیم. «من یک اروپایی هستم و معتقدم ما اروپاییها باید به خاطر اقداماتی که در سه هزار سال گذشته در جهان انجام دادهایم به اندازه سه هزار سال بعد از آن عذرخواهی کنیم قبل از آنکه درصدد برآییم به دیگران درس اخلاق بدهیم. او سپس
جنگهای جهانی اول و دوم و هولوکاست و بردگی حدود ۱۸۰ میلیون آفریقایی کشتن ۸۸ درصد آن ها را در اقیانوس اطلس کشتند و کشتن حدود ۲۰ میلیون و بیش از ۱۰۰ میلیون نفر از بومیان شمال آمریکا و ۵۰ میلیون نفر از بومیان آمریکای جنوبی را مثال زد و گفت مرتکبان این جنایات مسلمانان نبودند غربیها بودند.
درباره نژادپرستی نیز هر روز اخبار تلخی در آمریکا و اروپا منتشر میشود که میتواند ما را در مورد انجا واقع بینتر کند و نشان دهد اگرچه آنها در برخی از شیوههای حکمرانی موفقتر و پیشروتر از ما هستند اما با ارزشهای حقوق بشر هنوز بسیار فاصله دارند، اگر نگویم در بعضی موارد از برخی جوامع شرقی هم عقبترند. ما به جای الگو گرفتن از آنها باید بکوشیم ارزشهای انسانی و دموکراتیک را در جامعه خود بپرورانیم و نهادینه کنیم. واقعیت این است که برخلاف تصور خودکم بینان، در تاریخ جوامع اسلامی هیچ وقت نژادپرستی به قدرت و شدتی که در آمریکا و اروپا جریان داشت وجود نداشته است(که اثبات آن و شواهد و مستندات فراوانش نیازمند مقاله ای دیگر است). تازهترین نمونهاش خبر تغییر نام یک خیابان در آلمان است.
خانم اسپیلبرگ در تحقیق ارزنده اش می نویسد: یکی از اصطلاحات مسئله ساز در مورد مسلمانان و قرآن که آمریکاییان از اروپا به ارث بردند این بود که در سده شانزدهم اصطلاح مور که به معنی فردی از اهالی موریتانی بود به معنی بربر یا عربی بود چون در سده هشتم میلادی آنان شبه جزیره ایبریا را تسخیر کرده و تا ۱۴۹۲ بر آن حکمرانی میکردند. بعد از بازپسگیری این شبه جزیره توسط مسیحیان برخی از آنها تا ۱۶۱۴ همچنان به مانند جمعیتی تابع باقی مانده بودند اطلاق میشد. معنی دیگر مور فرد مسلمان بود گرچه مسلمانان این اصطلاح را برای خود به کار نمیبردند. بارزترین مثال مورmoor در ادبیات انگلیسی شخصیت آتللو قهرمان نمایشنامه شکسپیر است( قرآن جفرسن، صفحه ۳۹ و ۴۰).
در واقع اصطلاح مور برای بردگان سیاه مسلمان به کار می رفت که غربیان به عنوان نژاد پست انها را از آفریقا شکار می کردند ولی آثار زبانی و کلامی این نژادپرستی تا امروز ماندگار بوده است.
دویچه وله آلمان تیتر زد: پایان سالها کشمکش حقوقی بر سر تغییر نام یک خیابان در برلین و بی بی سی (۲۴ اوت ۲۰۲۵) گزارش دادند: نام خیابانی در شهر برلین آلمان پس از آنکه فعالان مدنی با موفقیت استدلال کردند که نام اصلی آن نژادپرستانه است، رسما تغییر کرد. این خیابان که تا پیش از این «موهرن» به معنای «مور» نام داشت، اصطلاحی است که در ابتدا توسط اروپاییها برای توصیف مردم شمال آفریقا استفاده میشد. آلمانیها همچنین از این کلمه برای توصیف بردگان آفریقایی که در قرن هجدهم به این کشور آورده شده بودند، استفاده میکردند.
این خیابان پس از کارزار موفق فعالان مدنی از این پس به نام خیابان آنتون ویلهلم آمو، اولین فیلسوف سیاهپوستی که در یک دانشگاه آلمانی تدریس میکرد، تغییر کرد.
سایت روزنامه سازندگی
📡 کانال گفتارهای باقی
https://t.me/emadbaghi
وبسایت
www.emadbaghi.com